There’s something about Frida

Illustratie: Cheyenne Deckx / Tekst: Nina Waegemans


T-shirts, buttons, posters, poppen — de kans is groot dat je Frida Kahlo dit jaar wel eens voorbij hebt zien komen. De kunstenares is hot and happening, en merken als Mattel en Stradivarius stappen maar al te graag mee in de hype.

Frida is echter veel meer dan een trendy opdruk voor T-shirts — kunstenares, feministe en fulltime badass to name a few. Nog nooit van haar gehoord? Geloof me: you’re missing out! Hoog tijd voor een snelcursus.

 


I am my own muse. The subject I know best. The subject I want to know better.”


 

De basics: Frida Kahlo was een Mexicaans kunstschilder die in de eerste helft van de twintigste eeuw grote faam maakte met haar surrealistische werken. (Al schilderde ze naar eigen zeggen “geen dromen, maar haar eigen werkelijkheid”.) Haar oeuvre bestaat grotendeels eigenzinnige zelfportretten. Vandaag de dag wordt ze niet alleen bewonderd om haar kunst, maar ook als feministisch icoon en inspiratiebron voor o.a. holebi’s en mensen met een beperking.


“I think that little by little I’ll be able to solve my problems and survive.”


Frida’s verhaal begint net iets meer dan honderd jaar geleden: bij Frida’s geboorte in het Mexicaanse Coyoacán. Samen met haar zussen groeit ze op in het Casa Azul, of blauwe huis.

Vanop jonge leeftijd had Frida al last van een slechte gezondheid. Op haar zesde werd ze geconfronteerd met polio. Het duurde een jaar voor ze hier volledig van opknapte, en ze zou er haar hele leven één zwak been aan overhouden. Haar vader spoorde haar aan om aan sport te doen om weer op krachten te komen. Zo begon ze met worstelen, zwemmen en voetbal, wat in die tijd helemaal niet zo vanzelfsprekend was voor een meisje (en dat vandaag zelfs nog niet helemaal is).


“I’m the type of woman that if I want the moon, I’ll do it all by myself!”


Op haar vijftiende ging Frida naar de prestigieuze National Preparatory School in Mexico met het plan om dokter te worden. Daar was ze één van de 35 vrouwelijke studenten, en dat terwijl de school 2000 leerlingen telde. In de loop van haar schooltijd kreeg ze een steeds rebelser imago. Ze knipte haar haar af, droeg dikwijls mannenkledij en werd lid van een groepje grapjassen, waaronder Alejandro Gomez, die niet veel later haar vriendje zou worden. Samen haalden ze allerlei grappen uit. Zo zou ze bijvoorbeeld ooit een ezel een klaslokaal binnengeleid hebben.

 


“I paint self-portraits because I am so often alone, because I am the person I know best.”


In 1925 gebeurde er iets wat Frida’s toekomstplannen grondig in de war schopte. Toen ze met haar vriendje Alejandro de bus naar huis nam, werd die geraakt door een ander voertuig. Frida werd hierbij doorboord door een afgebroken reling en brak onder andere haar ruggengraat en haar bekken. Ze overleefde het ongeluk, maar mocht haar bed maandenlang niet verlaten. Om de tijd te doden, begon ze met schilderen — and the rest is history.

Nog geen drie jaar later liet Frida haar werken al aan een wereldberoemd kunstenaar zien. Via gemeenschappelijke vrienden was ze namelijk in contact gekomen met Diego Rivera, een Mexicaanse muralist. Hij was erg onder de indruk van haar schilderijen, en dat was dan ook meteen het begin van een turbulente relatie. Tegen de zin van haar moeder in, trouwde Frida in 1929 met Diego, die twintig jaar ouder was dan zij. Omdat ze qua gestalte zo verschillend waren, werden ze vaak de olifant en de duif genoemd.


“I have suffered two grave accidents in my life, one in which a streetcar knocked me down… The other accident is Diego.”


Al snel bracht hun relatie ook heel wat verdriet met zich mee. Ten gevolge van het ongeluk, had Frida veel moeite om kinderen te baren. Ze kreeg drie miskramen en bleef uiteindelijk kinderloos. Daarnaast bleek Diego ook nog eens ontrouw te zijn. Hij had talloze affaires, onder andere met Frida’s zus Cristina.

Het verdriet hierom was zo groot dat Frida haar haren kort knipte en een tijdlang geen kleurrijke jurken meer droeg. Zelf had ze echter ook een heleboel buitenechtelijke relaties. Frida was by the way openlijk biseksueel en zou affaires gehad hebben met meerdere beroemde vrouwen, onder wie Josephine Baker.

Uiteindelijk kwam het tot een scheiding, maar niet veel later hertrouwde het koppel alweer. Er veranderde echter weinig. Ze konden nog steeds niet zonder en niet met elkaar leven: op een bepaald moment gingen ze zelfs in afgescheiden delen van hetzelfde huis wonen.

 


“At the end of the day, we can endure much more than we think we can.”

Vanaf 1944 kwam Frida’s leven sterk in het teken van haar gezondheid te staan. Ze moest meerdere operaties ondergaan, onder meer de amputatie van een stuk van haar rechterbeen. In haar dagboek schrijft ze hier het volgende over: “pies para qué los quiero si tengo alas pa’ volar”, of “voeten, waar heb ik jullie voor nodig als ik vleugels heb om te vliegen?”

Hoewel er onder Frida’s kleurrijke jurken dus veel leed schuilging, bleef ze schilderen en schilderles geven. In 1953 vond haar eerste grote solotentoonstelling plaats. Tegen die tijd was ze echter zo verzwakt dat haar dokter haar verbood om uit bed te komen. Koppig als ze was, liet ze zichzelf dan maar met bed en al de museumzaal in dragen.

 


“The most important part of the body is the brain. Of my face, I like the eyebrows and eyes.”

Ook wat haar uiterlijk betrof, was Frida opvallend eigenzinnig. Haar wenkbrauwen weigerde ze bijvoorbeeld te epileren omdat ze niet wilde voldoen aan het Europese schoonheidsideaal. Verder liet ze ook haar okselhaar en het haar op haar bovenlip staan. Ook aan haar traditionele Mexicaanse jurken hield ze koppig vast, al trok ze ook af en toe een mannenpak aan.

 


“I hope the exit is joyful, and I hope never to return.”

In 1954 kwam Frida te overlijden. Ze zou overleden zijn aan een longembolie (een bloedprop in de longen), al geloven anderen dat ze zelfmoord gepleegd zou hebben. Na haar dood werd ze gecremeerd. Haar assen worden bewaard in het Casa Asul, dat tot op de dag van vandaag druk bezocht wordt door Fridafans van over de hele wereld.

Ook geboeid door deze sterke vrouw? Doe jezelf dan gerust wat Fridamerch cadeau, maar vergeet vooral niet dat Frida Kahlo zoveel meer is dan het gezicht op je T-shirt. Kijk daarom ook eens wat verder dan de telefoonhoesjes en sleutelhangers en sla ook eens een reproductie van Frida’s dagboek open, bekijk een documentaire of laat je inspireren door haar kunst — want dat is én blijft natuurlijk waar het allemaal om draait.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s