geen-lokje en de drie haren

Door Ilona Lodewijckx

Lang haar dat verleidelijk krult, weelderig over je schouders golft, dat je makkelijk in een dotje draait en dat tegen je wangen striemt als je je op een windrooster waagt. Het lijkt wel hét symbool van vrouwelijkheid. Al zolang als de mens in huizen woont en zichzelf down under bedekt, wordt lang, verleidelijk haar gezien als een symbool van vrouwelijkheid, vruchtbaarheid en goede gezondheid.

Het is de reden waarom veel jongens die op meisjes vallen een koude rilling langs hun ruggengraat voelen lopen wanneer hun special girl luidkeels aankondigt de schaar in haar haar te willen zetten. Het is de reden waarom zoveel meisjes in tranen uitbarsten wanneer ze na een impulsieve kappersbeurt met een bloempotkopje de zaak buitenstappen.

Maar wat als je je haar verliest zonder dat je dat wil? Door een ziekte, bijvoorbeeld? Kan je je dan nog vrouwelijk, mooi of sexy voelen?

Fille Folle sprak met MarisaLacySofija en Yasmin. Vier prachtige meisjes die lijden aan Alopecia Areata, een ziekte die je haar doet uitvallen.

1. Hoe oud was je toen je ontdekte dat je aan alopecia lijdt?

MARISA: “Ik was negen toen ik voor de eerste keer naar de dermatoloog moest voor m’n alopecia. Het begon als een klein kaal plekje op m’n achterhoofd, niet groter dan een muntstukje.”

LACY: “Ik was ongeveer zeven jaar oud toen m’n mama een klein kaal plekje op m’n achterhoofd ontdekte. Gelukkig was ik op die leeftijd een echte wildebras die liever in de modder liep te spelen dan m’n haar zat te kammen en vlechten.”

SOFIJA: “Het was in m’n vroege kindertijd. Ik was misschien vijf of zes jaar. Ik herinner me niet eens hoe triest het was om te ontdekken dat ik de ziekte had.”

YASMIN: “Ik was vijftien.”

Yasmin Taylor

2. Wat was je eerste reactie? Hoe ging je ermee om?

MARISA: “Omdat ik nog maar negen was, vond ik het allemaal niet zo’n big deal. De dermatoloog vertelde me dat m’n haar uitviel door stress, en dat het zou stoppen met uitvallen als ik kon ontspannen. Ik was boos. Ik snapte niet waarom ik stress had en waarom ik er de schuld van kreeg dat m’n haar uitviel.
Jaren later ontdekte ik het internet en werd ik geobsedeerd, wilde ik alles lezen over alopecia. En dat was nog voor Facebook, Instagram of YouTube — dus ik voelde me heel alleen op de wereld. Toen ik in het middelbaar zat en m’n alopecia erger werd, probeerde ik m’n kale plekjes met extensions en haarbanden te verstoppen. Soms werd ‘t zo erg dat ik dagen niet naar school kon.”

LACY: “Omdat ik zo’n jongensachtig kind was was m’n eerste reactie vrij positief en relaxed. Het was pas wanneer m’n ziekte erger werd en m’n haar veel sneller begon uit te vallen dat het allemaal een grotere impact had op m’n leven. Op school was het tegen de regels om hoofddeksels of hoedjes te dragen. Ik was zeven en wilde helemaal geen pruik dragen, alleen baseballpetjes, dus probeerde m’n mama de leerkrachten te overtuigen om de regels voor mij te veranderen. Dat lukte. Maar kinderen zijn kinderen, en m’n klasgenootjes waren niet blij dat ik uitzonderingen op de schoolregels kreeg — en da’s wanneer het pesten begon. Een groep kinderen stal m’n petje en lachten me uit terwijl ze de pet naar elkaar gooiden. De “geen-lokje en de drie haartjes”-scheldnaam bleef hangen en op de duur begon ik school te haten. Gelukkig had ik een oudere zus die zo brutaal en populair was die me altijd verdedigde, en een moeder die de pesters letterlijk ging afdreigen aan de schoolpoort. Het pesten was snel voorbij. Maar een zaadje was wel geplant in m’n hoofd. Dat ik anders was en niet bij de rest hoorde, zonder dat ik daar ooit voor gekozen had. En leeftijdsgenootjes vonden m’n haarverlies duidelijk afstotelijk. Ik wilde hopeloos graag m’n haar terug — waardoor het alleen maar sneller uitviel.”

SOFIJA: “Eerst wist ik helemaal niet wat er aan de hand was met m’n haar. Soms groeide het, soms viel het uit. Maar het deerde me niet zo erg — ik was maar een kind.”

YASMIN: “Vreemd genoeg reageerde ik niet echt. Ik herinner me dat ik naast m’n mama zat toen de dermatoloog vertelde dat ik alopecia had. M’n mama begon te huilen, maar ik zat daar gewoon en had er niet echt een mening over. Ik ben een vrij relaxed persoon, en ik was niet bang voor m’n haarverlies omdat m’n haar zo dik en krullerig was dat je amper iets kon zien.”

Illustratie: Aurike Quintelier

3. Haar is een enorm deel van iemand’s identiteit — en vooral voor meisjes. Lang haar wordt vaak geassocieerd met vrouwelijkheid. Hoe vind je dat je haar verliezen je veranderd heeft?

MARISA: “De schoonheidsidealen die geleerd worden aan jonge meisjes. Dat je er zo en zo moet uitzien om mooi te zijn, dat je make-up moet dragen en een weelderige dos prachtig haar moet hebben — dat moet allemaal niet. Je hoeft echt niet in dat plaatje te passen waar we in gedwongen worden. Wees anders. Val op en wees dapper. Dat is mooi. M’n haar verliezen heeft m’n hele zicht op het leven veranderd. Ik weet wie ik ben, en ik ben zeker van mezelf, los van wat er op m’n hoofd gebeurt. M’n alopecia heeft me een zelfvertrouwen gegeven dat ik anders misschien nooit had gevonden.”

LACY: “Mijn visie over wat haar betekent is veel veranderd doorheen de tijd. Da’s waarschijnlijk omdat m’n haar soms weer helemaal terug groeide en ik steeds opnieuw m’n alopecia moest accepteren. Elke keer deed ik dat op een andere manier, achteraf gezien steeds volwassener en rationeler. Soms voelde ik me alsof ik m’n hele identiteit kwijt was, en ik nooit een gewone tiener of student kon zijn. Alopecia zit ingebakken in m’n hele leven. Ik was altijd dol op water, maar wilde plots niet meer zwemmen. Ik speelde netbal met een pruik op, zat op het strand in bakkende temperaturen zonder dat ik m’n pruik af durfde zetten. Ik hoorde m’n vriendinnen zeuren over hun haar of hoorde haarmopjes op tv en had zin om te schreeuwen. Langzaamaan begon ik haar meer als een accessoire te zien, iets wat ik met een pruik ook kan doen. En nu weet ik ook dat mijn haarverlies niet betekent dat anderen niet mogen zeuren over bad hair days. Het was een trage weg om me beter in m’n vel te voelen, maar door volwassener te worden kwam het uiteindelijk wel.”

SOFIJA: “Opgroeien met alopecia was moeilijk. Het was een erg harde tijd. Mensen bekeken me vreemd en dat maakte me heel onzeker, was een heel ongemakkelijk gevoel. Anderen lachten me uit met m’n kale hoofd. Het was ontzettend moeilijk, maar nu ik ouder ben heb ik geleerd mezelf te respecteren. Van mezelf te houden. En iedereen te steunen, met foutjes en al. Want niemand is perfect.”

YASMIN: “Toen ik m’n haar verloor, heb ik me drie jaar achter een pruik verstopt. Niemand mocht me kaal zien. M’n vrienden niet, m’n familie niet, m’n lief niet. Ik voelde me zo lelijk en onaantrekkelijk. Maar het is nu vier jaar geleden sinds ik al m’n haar ben verloren, een jaar geleden sinds ik voor de laatste keer een pruik droeg, en ik voel me goed. Het is soms moeilijk, maar het heeft me een beter mens gemaakt. Ik ben meer open minded, kan me beter inleven, en heb de kleine dingen in het leven leren appreciëren. Ik heb meer zelfvertrouwen en voel me vrij nu ik me niet moet verstoppen achter een pruik en me voordoen als iemand die ik niet ben. Ik heb beseft dat ‘t je niets moet uitmaken wat andere mensen van je denken — je kan niet iedereen blij maken. En mensen zullen sowieso wel hun mening over je klaarhebben.”

Sofija Ristovska

4. Draag je een pruik in je dagelijkse leven? Voel je je anders daardoor?

MARISA: “Ik draag geen pruik. Ik heb misschien minder dan 5 keer in m’n hele leven een pruik gedragen. En het maakte me eigenlijk nog onzekerder dan m’n kale plekken. Sommigen voelen zich mooier met een pruik, maar ik voel me mooier zonder.”

LACY: “Ik draag m’n pruik op het werk. Maar ik vind het oké als mensen weten dat ik kaal ben eronder. Nu durf ik gerust zonder pruik naar het strand of de fitness.”

SOFIJA: “Ik ben gek op m’n pruik! Maar ik hou ook van m’n kale kopje. De mensen dichtst bij me zien me het liefst zonder, dus draag ik m’n pruik niet als ik thuis ben of gewoon in de buurt rondloop. Maar als ik naar een feestje ga vind ik het leuk om m’n pruik te dragen.”

YASMIN: “Al meer dan een jaar niet meer. Ik heb me er meer dan drie jaar achter verstopt, maar het duwde me verder in de put. Ik deed alsof het m’n echt haar was en deed me voor als iemand die ik niet was. Enkele maanden geleden deed ik een pruik aan om uit te gaan en ik haatte het. Ik voelde me zo onzeker. Sommige meisjes voelen zich sterker in hun vel met een pruik, maar voor mij is het omgekeerd. Ik heb liever dat mensen de échte ik zien.”

5. Als je een goeie babbel kon hebben met je jongere zelf, wat zou je haar zeggen?

MARISA: “Accepteer alles aan jezelf — “foutjes” en al. Laat niemand je vertellen hoe je er zou moeten uitzien.”

LACY: “Dat ze zich minder zorgen moet maken en zichzelf niet onder druk moet zetten. Haar doen inzien dat, ook al voelt ze zich alleen en geïsoleerd in haar gevecht met haarverlies, iedereen dingen heeft die ze niet kunnen controleren. Sommige mensen hebben acne. Anderen hebben diabetes. Andere mensen hebben een handicap. De wereld is echt niet aan het staren naar haar of haar aan het veroordelen om haar fouten, want ze hebben het druk genoeg met hun eigen kleine kantjes. En hoe erg het ook klinkt, soms doet de samenleving mensen zo minderwaardig voelen dat ze zelf hun grootste pestkop zijn. Ik zou haar vertellen dat ze de beste familie, vrienden en steun rond zich heeft die ze zou kunnen wensen, en dat ze dankbaar moet zijn voor wat ze heeft in plaats van verdrietig om wat ze niet heeft.”

SOFIJA: “Hey daar, Sofietje. Hou je hoofd omhoog. Voel je niet slecht door andere mensen en wat ze zeggen. Wees gewoon jezelf en volg je hart en je dromen. Schoonheid komt uit de goedheid van je hart en van de rijpheid van je brein, niet uit de haren op je hoofd.”

YASMIN: “Laat ‘t niet aan je hart komen wat mensen van je denken. Hou je niet bezig met er “perfect” uit te zien — wat is “perfect” zelfs? Zorg dat je de beste versie van jezelf bent. Hou van jezelf. Vergelijk je niet met anderen. Iedereen is anders, en je bent uniek voor een reden. Dus stoef ermee! En vergeet niet dat je persoonlijkheid het allerbelangrijkste is.”

Lacy Jane Gratton

6. Hoe heb je geleerd om je eigen schoonheid te accepteren? Heb je het daar soms nog moeilijk mee?

MARISA: “Door mezelf te omringen met mensen die me accepteren voor wie ik ben. Steun is zo belangrijk. Maar het is soms nog steeds moeilijk. Er gaat geen dag voorbij zonder dat er iemand naar me staart of me vraagt of ik kanker heb. Maar ik heb hiervoor gekozen. Ik kies ervoor om in het openbaar te gaan met wat andere mensen vaak zien als een gebrek. Maar ik vind het niet erg als mensen staren of vragen stellen als dat betekent dat ze iets kunnen bijleren.”

LACY: “Door m’n YouTube-video. Ik besloot om er gewoon voor uit te komen en iedereen te vertellen over m’n alopecia. Achteraf gezien zat ik toen slecht in m’n vel en besef ik dat dat kwam doordat ik elke dag m’n ziekte probeerde te verstoppen en ontkennen. Het is niet alsof ik nu in de spiegel kijk en denk “ja, ik zie er prachtig uit kaal, waar was ik vroeger zo verdrietig over?” Het is meer de acceptatie dat ik er niks aan kan doen. Dus ik moet gewoon van het leven genieten los van m’n ziekte. Het is echt nutteloos om erover te piekeren. Ik probeer steeds minder m’n pruik te dragen en alopecia steeds meer een deel te maken van m’n leven.”

SOFIJA: “M’n vriendin Sarah en m’n lief Alexander hebben me hier erg in geholpen. Ze hebben me doen inzien dat m’n schoonheid in mij zit. Dat ‘t niks te maken heeft met wat er wel of niet op m’n hoofd groeit. Nu ik de échte ik kan tonen voel ik me vrijer en lach ik meer. De mensen waar ik van hou zijn er nog steeds. En de mensen die me uitlachten zijn irrelevant geworden.”

YASMIN: “Ik ben op een punt gekomen waarop ik besef dat dit het is. Dit is wie ik ben. Ik heb geen haar, en ik kan niks doen om dat te veranderen. Dus ik kan er maar beter mee leren leven, en net zoveel zelfvertrouwen hebben. Het leven is te kort om je zorgen te maken over hoe je eruit ziet. Ik worstel soms wel en mis m’n haar heel erg. Soms zou het leuk zijn om gewoon voor één dag m’n haar terug te hebben. Maar ik blijf niet bij de pakken zitten. Ik probeer de goede dingen in m’n leven te herinneren en onthou dat dingen veel erger zouden kunnen zijn. Er zijn mensen in de wereld die sterven door ziektes. Die geen huis hebben. Die verhongeren. Die geliefden zijn kwijtgeraakt. En ik ben alleen maar mijn haar verloren.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s